بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ « * » قالب او كه ظلّ روح است ساجد حضرت الهيّت باشد . و ببايد دانست كه : در عالم شهادت اصل كثيف باشد [ و ظل لطيف ، و در عالم غيب اصل لطيف باشد ] و ظلّ كثيف ، پس چون سالك بدين خصايص مخصوص گشت . كثيف و لطيف او ساجد حق شود ، و به نور حقيقت يقين بداند كه : همچنان‌كه قوام جسم به روح است ، قوام احوال ، به استعمال اعمال است و متابعت و مطاوعت شريعت . و همچنان‌كه جسم را از روح گزير نيست ، حال را از عمل گزير نه . و مادام تا قالب باقى است ، عمل باقى است ، هر آن سالك كه بدين خصال پسنديده و احوال گزيده آراسته باشد و بدين علامات و نشان‌ها كه شرح داديم پيراسته بود ، شيخ مطلق و عارف محقق و محبوب معتق باشد . نظرش درمان بيماران علّت غفلت ، كلامش دواى غافلان ، چون بدين مقام اعلى رسد ، اخذ و اعطاى او خداى را باشد ، و جملگى حركات و سكنات او از بهر رضاى حق سبحانه و تعالى بود . و حق تعالى او را واقف مراد خود گردانيده باشد ، و در هر كارى كه شروع كند ، از بهر مراد حق تعالى نه به مراد نفس ، به خلاف خادم ، چنان كه شرح آن بيايد [ ان‌شاءالله تعالى . و ببايد دانست كه ] عوايد و فوائد چنين شيخى كامل ، عموم خلايق را باشد ، و خدمت كردن او ، وسيلت نجات عقبى و بنياد سعادت [ عظمى ] باشد . و اللّه اعلم بالصّواب ، اللّهمّ انّا نسألك حبّك و حبّ من يحبّك و حبّ عمل يقرّبنا الى حبّك . باب يازدهم در شرح حال خادم و متخادم « اوحى اللّه تعالى الى داود - عليه السّلام - : يا داود اذا رأيت لى طالبا فكن له خادما ، حق تعالى - وحى كرد گفت : يا داود هر آنگه كه شخصى بينى كه شعلهء طلب در اندرون او مشتعل باشد ، و نايرهء شوق ، او را بر طلب حضرت عزّت داشته باشد ، به خدمت او قيام نماى ، كه طالبان اين راه ، و قاصدان اين درگاه ، محبوب حضرت عزّت‌اند . و هر آن‌كس كه خدمت ايشان كند ، همچنان باشد كه طاعتى پسنديده و عبادتى گزيده كرده باشد . شيخ - رحمة الله عليه - گفت كه : خادم از بهر ثواب آخرت خدمت طالبان كند ، و در آن كوشد كه خاطر ابرار و صلحا و طالبان مرفّه و آسوده مىدارد ، و به مهمّ معاش ايشان ، قيام تمام مىنمايد ، و آنچه بر خادم غالب باشد ، بخشش و ايثار بود ، و فضل و فضيلت در خدمت بيند ، و خدمت را ترجيح نهد بر نوافل و اعمال . و قومى هستند از نادانان و جهّال كه مىگويند كه : مقام خادمى و مقام شيخى يكسان

--> ( * ) رعد / 13 : 15 .